“Қўқон ёғ-мой” акциядорлик жамияти кузатув кенгашига

“ Қўқон ёғ-мой ” АЖ ички аудит хизмати томонидан
2022 йил 3 чорак якуни буйича бажарилган ишлар юзасидан

ХИСОБОТ

АНАЛИТИК КИСМ

Бизнес-режа бажарилишини бориши юзасидан текшириш натижалари
буйича хисобот

Ишлаб чиқаришдан олинган махсулотлар бўйича:

“Қўқон ёғ-мой”АЖ бўйича 2022 йил 3 чорак якуни бўйича бизнес режага нисбатан асосий техник-иқтисодий кўрсаткичлар тўғрисидаги
М А Ъ Л У М О Т
ўлч. бир. 2022 йил 3 чорак
2021 й.
3 чорак
олдинги йилга нисбат
(+;-) %
бизнес режа кўрсаткичи амалда б.р. кўрс.га нисбат (+;-) б.р. кўрс.га нисбатан %
1 Иш куни кун 82 168 86 168 0
2 Хом-ашё – жами тн 35000 29000 -5100 85,43% 42571 -12671
ш.ж. пахта чигити тн 35000 29000 -5100 85,43% 42571 -12671
Кунгабоқар – – – 0,0% – 0
Соя дони – – – 0,0% –
3 Саноат моллари
(таққослама нархда) млн.с. 128129 168037 39908 131,15 166635,0 100,84%
4 Х. И. М.
(халқ истеъм. мол/и) млн.с. 69133 99688 30555 144,20 100559,0 99,14%
5 Соф фойда млн.с 758,0 851,739 93,7 112,37 750,485 -101,3
Маҳсулот турлари:
1 Рафинациялан. мойлар жами тн 5796 4952 -844 7048 -2096
шу жумладан:
1.1 Рафинациялан. пахта мойи тн 5796 4952 -844 85,44% 7048 -2096
1.1.1 Олий навли мойи тн 0 2971 2971 – 4229 -1258
1.2 Кунгабоқар мойи тн – – – – – 0
1.3 Соя мойи тн – – – – – 0
“Ёғду” тн – – – – – 0
2 Дезодорация. мойлар жами тн 4626 8192 3566 8192 0
шу жумладан:
2.1 Дезодорация. пахта мойи тн 4626 8192 3566 177,09% 4145 4047
2.2 Дезодорация. кунгабоқар мойи тн – – – – – 0
2.3 Дезодорация. соя мойи тн – – – – – 0
2.4 Дезодорация “Ёғду” мойи – – 0
3 Қадоқланган мойлар жами тн 4625 8189 3564 8189 0
шу жумладан:
3.1 Қадоқланган пахта мойи тн 4625 8189 3564 177,06% 8189 0
3.2 Қадоқланган кунгабоқар ёғи тн 0 0 0 0,0% 0 0
3.3 Қадоқланган соя ёғи тн 0 0 0 0 0 0
3.4 Қадоқланган “Ўзбекистон ёғи” тн 0 0 0 100,0% 0 0
Қадоқланган “Ёғду” мойи тн 0 0 0
4 Шрот тн 15680 13395 -2285 85,43% 19071 -5676
Соя шроти тн 0 0 0 100% 0
5 Кунгабоқар шроти тн 0 0 0 0 0
6 Шелуха тн 11095 9478 -1617 85,43% 13496 -4018
7 ХЁК (СЖК) тн 519 783 264 150,87% 300 483
8 Хўжалик совуни тн 1150 1737 587 151,0% 741 996
Сифат кўрсаткичлари:
1 Хом-ашё йўқолиши % 4,85 4,83 -0,02 4,85 -0,02
2 Умумий йўқолиш % 1,09 1,09 0,00 1,09 0
3 Қора ёғнинг чиқиши % 18,65 18,28 -0,4 18,52 -0,24
4 Раф.ёғнинг чиқиши % 88,80 88,80 0,00 88,66 0,14
5 Ишқор сарфи кг/т 10,7 9,6 -1,09 9,6 0,4
6 Экстрабензин сарфи кг/т 7,4 7,2 -0,24 7,20 -0,23
Ходимлар сони ва ўртача иш ҳақи:
1 Истеъмол фонди млн.с. 3955,4 11070,5 -7115,1
2 Ходимларнинг ўртача сони киши 193 696 -503
3 Ўртача иш ҳақи сўм 3415681 2650982 764699
4 Меҳнат унумдорлиги 870658 239418 631240

2022 йил 3 чорак якуни буйича жамиятнинг бизнес режасини бажарилиши тахлил килинганда махсулот ишлаб чиқаришнинг асосий хом – ашёси бўлиб хисобланган пахта техник чигитини режага нисбатан 5100 тонна кам ишланиши натижада асосий махсулот булмиш рафинацияланган мойнинг режага нисбатан 844 тоннага, пахта кунжарасини 2285 тоннага, шелухани 1617 тоннага кам махсулотлар ишлаб чикарилган хамда режалар юкорида келтирилган жадвалда акс эттирилганидек бажарилган.

2022 йил 3 чорак якуни буйича молиявий натижалар тахлили
млн.сум

Курсаткичлар номи Режада Хакикатда Режага нисбати %

Махсулот сотишдан соф тушум 145566,0 197681,1 135,8
Сотилган махсулот ишлаб чикариш таннархи 128249,0 179366,8
Ялпи фойда 17317,0 18314,3
Давр харажатлари, ш.ж.: 10460,0 8674,8 82,9%
Сотиш харажатлари 2550,0 260,8
Маъмурий харажатлар 890,0 625,1
Бошка операцион харажатлар 7050,0 7788,9
Асосий фаолиятнинг бошка даромадлари 769,9
Асосий фаолиятнинг молиявий натижаси 6857,0 10409,4
Молиявий фаолият буйича даромадлар 7447,9
Фоиз куринишидаги даромадлар 145,1
Дивиденд куринишидаги даромадлар 35,1
Валюта курси фаркидан даромадлар 7265,0
Молиявий фаолият буйича бошка даромадлар 2,7
Молиявий фаолият буйича харажатлар 5600,0 16842,7
Валюта курси фаркидан зарарлар 3050,0 9035,9
Фоизлар шаклидаги харажатлар 2550,0 7806,8
Молиявий фаолият буйича бошка харажатлар 0 0
Фойда солигини тулагунга кадар умумий молиявий натижа 1257,0 1014,7
Солик базасига кайта кушиладиган харажатлар
Солик солинадиган фойда 1070,0 1014,7
Фойда солиги 330,0 162,9
Бошка соликлар
Соф фойда 740,0 851,7 115,0%

Юкоридагидан куриниб турганидек 2022 йил 3 чорак соф фойдаси 851,7 млн сумни ташкил этиб фойда олиш режаси 115 фоизга бажарилган.

Корпоратив бошкарув принципларига риоя килинишини текшириш натижалари буйича хисобот
“Қўқон ёғ мой” акциядорлик жамияти бошкарув раисининг чораклик хисоботлари, шунингдек, «Қўқон ёғ мой” АЖ ички аудит хизматининг чораклик хисоботлари жамият кузатув кенгаши томонидан мунтазам куриб борилиб, йигилиш баёнлари расмийлаштириб борилган.
Жамият кузатув кенгашининг йигилишлари мунтазам режа асосида утказиб борилган ва унда жамиятнинг молия хужалик фаолиятига дахлдор ва корпоратив бошкарувга дахлдор масалалар куриб борилиб тегишли карорлар кабул килиб борилган.
Тафтиш комиссияси томонидан хар чоракда аффилланган шахслар буйича маълумот кузатув кенгашига такдим килиб келинган.

Бухгалтерия хисоби холати ва молиявий хисоботларни тузилишини
текшириш натижалари буйича хисобот

«Қўқон ёғ мой ” АЖда бухгалтерия хисоби Узбекистон Республикаси “Бухгалтерия хисоби тугрисида”ги Конуни, Узбекистон Республикаси бухгалтерия хисоби миллий стандартлари (БХМС) ва “Маҳсулот (ишлар, хизматлар) ни ишлаб чиқариш ва сотиш харажатларининг таркиби ҳамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тўғрисида”ги Низомга хамда корхона бошкаруви томонидан тасдикланган «Хисоб сиёсати»га мувофик олиб борилади.
Узбекистон Республикаси “Бухгалтерия хисоби тугрисида”ги Конунининг 7-моддасига асосан корхонада ички хисоб ва хисобот учун “Хисоб сиёсати” ишлаб чикилган ва 2021 йил учун буйрук асосида кучга киритилган. Унда бухгалтерия хисоби юритилиши, молиявий хисоботларни тузилиши ва такдим килиниши, бухгалтерия хисоби ва молиявий хисоботлар билан боглик муносабатларни тартибга солиш методологияси курсатиб берилган.
Бухгалтерия хисобини юритиш маъсулияти бухгалтерия булимига, хужалик операцияларини амалга ошириш эса тегишли булинмаларга юкланган.
Бухгалтерия хисоби тулик моддий жавобгар шахс булмаган бош хисобчи томонидан назорат килинади. Накд пул маблаглари буйича моддий жавобгар шахс кассир хисобланади.
Бухгалтерия хисобини юритиш штат жадвалига асосан маълум шахсларга юклатилган. Моддий жавобгарлик штат жадвалига асосан маълум шахсларга юклатилган ва улар билан тулик моддий жавобгарлик тўғрисида шартномалар тузилган. Корхонада юкоридагидек ички назоратни урнатилиши маълум равишда турли упирилиш,талон тарожликлардан химояланган.
Аналитик хисоб ойма-ой юритилади, журнал-ордер тузилади, бош китоб юритилади, хар ойда бажарилган ишлар умумлаштирилади ва уз вактида мунтазам юкори ташкилотларга, солик ва статистика органларига такдим килинган.
Ишларни бажариш, товар ва хизматларни сотиш хисоби, хисоб-китоб хужжатларини харидорларга такдим килиш (счет-фактура, юк хати ва х.к.) Солик Кодексига мувофик амалга оширилган.
“Бухгалтерия хисоби тугрисида”ги Қонуннинг 13-моддасига мувофик солик ва мажбурий ажратмалар хисоблаш усулига асосан пул маблаглари тўловларидан катъий назар кайси даврда амалга оширилган бўлса, ўша даврда тан олинади ва акс эттирилади.
Чорак якуни солик хисоботлари солиқ қонунчилигига мувофиқ, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Молия Вазирлиги томонидан тасдикланган, Адлия Вазирлиги томонидан 21.01.2008 й.да №1760 ракам билан руйхатга олинган “Молиявий хисобот шаклларини тўлдириш қоидалари”га мувофик тулдирилган ва такдим килинган.
Жамиятда 2022 йил 3 чорак якуни бўйича дебиторлик ва кредиторлик қарзлар кўрилганда қуйидаги холатда бўлганлиги аниқланди.
Жамиятнинг хисобот 2022 йил бошига ташкилот ва корхоналардан бўлган дебиторлик хаклари 12645790,0 минг сўмни ташкил этган бўлиб, 2022 йил 3 чорак охирига 3302108,0 минг сўмга етиб, йил бошига нисбатан 9343682,0 минг сўмга камайган.
Хисобот йил бошига ташкилот ва корхоналардан 12660003,0 минг сўм кредиторлик қарздорлиги мавжуд бўлиб, 2022 йил 3 чорак охирига 5742588,0 минг сўмни ташкил қилган ва йил бошига нисбатан эса 6917415,0 минг сўмга камайишига эришилган.
“Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг хукукларини химоя килиш тугрисида”ги Узбекистон Республикаси Конунинг 51-моддаси (Дивидендларни тулаш тартиби)га асосан жамият томонидан оддий акциялар буйича хисобланган дивидендларни тулаш акциядорларнинг дивидендларни олишга булган тенг хукукларига риоя этилган холда амалга оширилади.
Дивидендларни тулаш муддати ва тартиби жамиятнинг уставида ёки акциядорларнинг умумий йигилиши карорида белгиланади. Дивидендларни тулаш муддати шундай карор кабул килинган кундан эътиборан олтмиш кундан кеч булмаслиги лозим.
2022 йил 1 январ холатига туланадиган дивидендлар буйича карздорлик 75706,0 минг сумни ташкил этган булиб, 2022 йил 3 чорак охирига туланиши лозим булган дивидендлар буйича карздорлик 85380 минг сумни ташкил этган.
Тавсия: Дивиденд туловидан булган карздорликни тулаш чорасини курилмок керак.

Хўжалик операцияларини амалга оширишда жамият томонидан конунчилик талабларига риоя килиниши.

Молиявий-хужалик операцияларини амалга оширишда «Қуқон ёғ мой» АЖ томонидан Ўзбекистон Республикаси Хукумат қарорлари, хамда сохага оид меъёрий хужжатларга амал килинган ва ундан жиддий четлашишлар кузатилмади.

Ички назорат тизими холатини текшириш натижалари буйича хисобот

Корхонада 2022 йил учун «Қўқон ёғ мой” АЖнинг такомиллашган ташкилий тузилмаси ишлаб чикилган. Унда вазифаларни таксимланишини маълум даражада таъминлайдиган бошкарув ва функционал алокалар акс эттирилган. Умуман корхона ташкилий тузилмаси унинг фаолият куламига мос келади.
«Қўқон ёғ мой” АЖда булимлар, хизматлар, цехлар, уларнинг хужжат алмашинуви, хужжатларни такдим килиш муддатлари акс эттирилган булимлар ва хизматлар тугрисида Низом ишлаб чикилган. Шунингдек, штатдаги ходимларнинг хукук ва мажбуриятлари аник белгиланган лавозим йурикномалари хам ишлаб чикилган.
Маъмурият томонидан тегишли тартиблар жорий килинган, ходимлар томонидан унга тўлиқ риоя килинади.

Активлар холатини текшириш натижалари буйича хисобот

Молиявий операцияларни амалга ошириш ва бухгалтерия утказмаларини амалга оширишда корхона булинмалари томонидан хатоларга йул куймаслик максадида химоя тизими мавжуд. Хар кайси булинма уз вазифасини бажаради ва узаро боглик булинмага хисоб беради, натижада барча булинмалар марказлашган хисобот учун бош бухгалтер рахбарлигидаги бухгалтерия булимига такдим килади.
Бундан ташкари, маъмурият томонидан корхона активларини ярокли ва бут холда сакланиши учун чора-тадбирлар курилган:
– корхона кассаси сигнализация билан таъминланган, метал эшик урнатилган, алохида хонада жойлашган ва пул маблаглари махсус метал сейфда сакланади;
– моддий бойликлар махсус жихозланган омборхоналарда ваколатли моддий жавобгар шахслар назоратида сакланади;
– корхона худуди куриклаш хизмати ходимлари томонидан кечаю-кундуз курикланади;
– товар-моддий бойликлар, асосий воситалар, хужжатлар куриклаш хизмати томонидан курикланади;
– видеокузатув тизими урнатилган.
Умуман корхона товар-моддий бойликлари сакланиш назорати таъминланган.

Тузиладиган хужалик шартномаларини уларнинг конунчилик
талабларига мувофиклигини экспертизадан утказиш

Шартномаларни руйхатга олиши ва шартнома шартларини бажарилишини назорат килиш корхона юридик булими зиммасига юкланган.
Жамиятда 2022 йил учун шартномаларни руйхатга олиш китоби очилиб юритилган. ракамланган, тикилган, корхона рахбарининг имзоси билан такдикланган ва корхона мухри босилган. Хом-ашё ва материалларни харид килиш Узбекистон Республикаси товар хом-ашё биржаларининг аукцион савдоларида амалга оширилади.
ЯКУНИЙ КИСМ
Баланс курсаткичларининг иктисодий тахлили
Жамиятнинг молиявий-иктисодий ахволини аниклаш учун Ўзбекистон Республикаси жамиятларнинг иктисодий нобаркарорлиги ишлари буйича Кумитаси Карори билан 16.03.2005 йилда № ГС-05/0271/1 ракам билан тасдикланган, Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 14.04.2005 йилда № 1469-ракам билан руйхатга олинган Низомга мувофик динамиклик курсаткичларини аниклаймиз:
1. Туловга кобилиятлилик коэффициенти жамиятнинг киска муддатли мажбуриятлар юзасидан туловга имкониятини курсатади, бунда факатгина уз вактида копланадиган дебитор карздорликни ва тайёр махсулотни тусиксиз сотиш билан, балки баланснинг бошка жорий (оборот) активлари билан хам бахоланади. Коэффициентнинг камайиши Жамиятнинг туловга кобилияти пасайганлигини курсатади.
Коэффициент куйидаги формула билан аникланади:
Жорий (оборот) активлар А2
К пл = ———————————————————— = ————-
Мажбуриятлар – Узоқ муддатли мажбуриятлар П2 – ДО

бунда: А2 – жорий (оборот) активлар (ишлаб чикариш запаслари, тайёр махсулот, пул маблаглари, дебиторлик карздорлик ва бошкалар)
П2 – мажбуриятлар
ДО – узок муддатли мажбуриятлар.
59596127
К пл = ——————– = 10,38
(70489305-64746717) 5742588
Жамиятнинг тулов кобилиятлилик коэффициенти 12,35 булиб, норматив курсаткич буйича туловга кобилиятлилик коэффициенти 1,25 дан кам булмаслиги керак. Демак, ушбу курсаткич буйича жамият туловга кобилиятли хисобланади.
2. Ўз маблағлари ва киска муддатли маблағлар хисобига қайтариш коэффициенти қуйидаги формула бўйича аниқланади.
Коэффициент куйидаги формула билан аниқланади:
П 1
К cc = ——————– ;
П2 – ДО
П1- ўз маблаглари манбалари
П2- мажбуриятлар
ДО-узоқ муддатли мажбуриятлар
17715038
К СС = ——————— = 3,08
(70489305-64746717) 5742588
Белгиланган норматив хужжатларга асосан уз ва киска муддатлик заём маблагларини таккослаш коэффициенти Узбекистон Республикаси худудид 1,25 дан кам булса, бундай ташкилот молиявий таваккалчилик оркали ишловчи жамият хисобланади. Юкоридаги формула буйича хисобланган коэффицент 3,08 булиб, жамиятнинг уз маблаглари ва киска муддатли маблаглар хисобига кайтариш коэффициенти юкори эканлигини курсатмокда.
3. Харажатларнинг рентабеллик коэффициенти корхона молиявий-хужалик фаолиятининг фойдалилик (зарарлилик) даражасини курсатади.
Харажатларнинг рентабеллик коэффициенти куйидаги формула оркали аникланади:
Пудн
К рр = —————— ;
Р
бунда: Пудн – фойда солигини тулагунга кадар фойда (5 устун, 240 сатр, ёки зарар – минус билан 6 устун, 240 сатр №2-шакл «Молиявий натижалар тугрисидаги хисобот»);
Р – жами харажатлар (№2-шакл «Молиявий натижалар тугрисидаги хисобот» – сатрлар суммаси (020 + 040 + 170 +230 6 устун)
1014715 1014715
К рр = —————————————- = —————— = 0,004
179366827+8674839+16842726 204884392
Узбекистон Республикаси худудида рентабеллик коэффициенти хисобот даври учун:
– агар нолдан паст булса (манфий кийматга эга булса), у холда корхона зарарга ишлаётган;
– агар 0,05 дан паст булса, у холда корхона паст рентабелли (монополист-корхоналардан ташкари) хисобланади.
Демак, жадвалдаги ракамни яхлитлаб олинганда корхона молия хужалик фаолиятининг рентабеллик даражаси 0,004 фоизни ташкил этган булиб мазкур курсатгич паст рентабеллик даражасини курсатди.
4. Ўз айланма маблағлари билан таъминланганлик коэффициенти корхона мулкдорлари ва кредиторларининг манфаатлари нисбатини молиявий баркарорлигини таъминлаш учун зарур булган корхонанинг уз айланма маблаглари мавжудлигини тавсифлайди.
Коэффициент куйидаги формула оркали аникланади:

(П1 + Дзк2) – А1
К ос = ————————- ;
А2
бунда: А1 – узок муддатли активлар (асосий воситалар, номоддий активлар, капитал қуйилмалар ва бошкалар.; баланс активининг I кисми, 130 сатр);
П1 – ўзлик маблаглар манбаи (устав капитали, резерв капитали, кушилган капитал, таксимланмаган фойда ва х.к.; баланс пассивининг I кисми, 480 сатр);
Дзк2 – узок муддатли активлар харид килиш учун хисоблаш йули билан йуналтирилган узок муддатли карзлар ва кредитлар, бухгалтерия баланси 570 и 580 сатрлари)
А2 – жорий активлар жами ( баланс активининг 2 кисми 390 сатр)
Ушбу касрнинг сурати узлик маблагларнинг канча кисми айланма маблагларга йуналтирилганлигини, махражи жами айланма маблаглар суммасини курсатади.
Ўз айланма маблаглари билан таъминланганлик коэффициентининг минимал киймати Узбекистон Республикаси худудида – 0,2. Агар коэффициент 0,2 дан кам булса, у холда корхона уз айланма маблаглари билан таъминланмаган хисобланади.

(17715038+62429309+2317408)-28608216 53853539
К ос = ——————————————– = —————— = 0,90
59596127 59596127
Демак, корхона ўз айланма маблағлари билан етарли таъминланган.

“Қўқон ёғ мой” АЖ ички
аудит хизмати ходимлари: Назаров М.
Хошимов Ш.

  • 02.Noy.2022